Nấm linh chi Việt Nam ngày càng được ưa chuộng nhờ chất lượng ổn định, giá thành hợp lý. Dưới đây là cách chọn mua nấm linh chi Việt Nam chuẩn – tránh hàng kém chất lượng dựa trên kinh nghiệm và đặc điểm sinh học của linh chi trồng tại Việt Nam
Vì sao nên chọn mua nấm linh chi đỏ
Linh chi đỏ
Linh chi đỏ là chủng duy nhất được WHO và khoa học thế giới công nhận và được sử dụng nhiều trong các công trình nghiên cứu y khoa, đây là loại xuất hiện trong đa số nghiên cứu, tài liệu y học cổ truyền Trung – Nhật – Hàn và Việt Nam.
Linh chi đỏ có hàm lượng dược chất cao nhất, các nghiên cứu cho thấy linh chi đỏ (Ganoderma lucidum) có nồng độ hoạt chất Triterpenoids và Polysaccharides cao hơn các loại linh chi khác.
- Triterpenoids → Giúp giải độc gan, giảm mỡ máu, chống viêm, hỗ trợ huyết áp.
- Polysaccharides (β-glucan) → Tăng miễn dịch, chống oxy hóa, hỗ trợ chống ung thư.
Linh chi đỏ là giống nấm dễ trồng và chất lượng ổn định.
Linh chi vàng hoặc linh chi thượng hoàng
Giá cao nhưng dược tính không vượt trội, ít nghiên cứu khoa học chứng minh vượt trội. Giá cao do hiếm, không phải do dược tính cao, chủ yếu làm quà biếu.
Linh chi đen
Hoạt chất thấp, tác dụng chậm chủ yếu dùng để bồi bổ nhẹ, không phải để hỗ trợ bệnh lý.
Dựa trên kinh nghiệm dân gian, các tài liệu y dược cổ truyền cũng như nhiều công bố nghiên cứu khoa học, nấm linh chi đỏ được xem là lựa chọn đáng ưu tiên để sử dụng.
Giống nấm linh chi được trồng tại Việt Nam
“Những chủng giống linh chi của Việt Nam bán trên thị trường đều phải được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp Chứng nhận giống và Chứng nhận quy trình công nghệ. Trước khi được công nhận, linh chi phải được nuôi trồng khảo kiểm nghiệm. Mẫu linh chi sẽ được kiểm định tại Viện dược liệu trung ương, cũng như đưa vào thử nghiệm lâm sàng trên người ở các bệnh viện y học cổ truyền.
Theo Thạc sĩ Cồ Thị Thùy Vân tại phòng nghiên cứu giống ở trung tâm Công nghệ sinh học (Viện nghiên cứu di truyền nông nghiệp) thực vật. [1]
Phổ biến hiện nay là Xích chi Việt Nam, Hồng chi Đà Lạt, Hồng chi DT, GA2… ngoài ra còn có các giống nấm Hàn, Nhật, Đài Loan… được nhân giống và nuôi trồng trong nước. Các giống này thường được cấy sợi, nuôi trên giá thể như mùn cưa, thân gỗ, ở các vùng miền khác nhau, thời gian khác nhau trong năm sẽ dẫn đến nấm cùng chủng giống có chút khác biệt.
Vì vậy chúng ta sẽ chia các loại nấm này thành 2 nhóm, nhóm 1 là giống nấm trong nước và nhóm 2 là giống nấm nhập ngoại.
1. Giống nấm Việt Nam
Ở vị trí một người mua nấm và ngay cả với người mới nuôi trồng cũng khó có thể phân biệt được các chủng loại nấm dựa theo tên gọi như DL1, DT, GA2, Hồng Chi, Xích chi, linh chi Bắc, linh chi Nam, linh cho Việt… Dựa trên kinh nghiệm nuôi trồng và sử dụng chúng ta sẽ chia thành 2 loại nấm.
Nấm linh chi không đắng và ít đắng.
Chúng ta sẽ bắt gặp với tên “Xích chi” hay “linh chi đỏ Việt Nam”. Dựa trên các thông tin báo chí đã đăng từ khá lâu, hiện nay cũng không còn nhiều tư liệu tham khảo thì giống nấm này có thể do Thạc sĩ Cổ Đức Trọng thuộc Trung tâm Nghiên cứu linh chi và nấm dược liệu TP.HCM tìm thấy.
Giống nấm này được xem là khá lâu đời và được sử dụng rộng rãi. Đặc tính dễ nuôi trồng nên nấm được sản xuất nhiều và phổ biến trong Nam, vì vậy giá thành có thể nói là rẻ nhất trong các loại linh chi Việt.
Ưu điểm là nấm có bào tử nhiều, dược tính cao ngoài ra có vị đắng nhẹ hoặc rất ít đắng, nên dùng rất dễ và có thể tìm mua ở nhiều nơi trên cả nước.
Đặc điểm nhận dạng của nấm có thân xốp mềm đường kính khoảng 10cm, mặt dưới trắng/xám đục, mặt trên có lớp bột bào tử màu nâu sậm, cuống nấm dài 2 – 3cm, tổng thể thân nấm có màu nâu đỏ
Hãy xem thêm bài đánh giá chi tiết và cách sử dụng loại nấm này tại đây.
Nấm linh chi đắng cao
Chúng ta sẽ biết đến với nhiều tên gọi như GA2, DT, DL1, Hồng chi Đà Lạt… qua các đặc điểm nhận dạng chung như sau:
- Thân nấm cứng hơn “xích chi”, đường kính khoảng 7 – 10cm.
- Mặt dưới màu vàng chanh nhẹ, mặt trên có lớp bào tử nâu, tổng thể thân nấm có màu đỏ nâu sậm.
- Chân nấm dài 3 – 7cm.
- Vị đắng tương đối cao.
Giá thành loại nấm này sẽ cao hơn so với “Xích chi” nhưng vẫn có mức giá hợp lý cho người mua sử dụng.
Hồng chi Đà Lạt
Giống nấm này đã được dùng trong nhiều công trình nghiên cứu ứng dụng để tìm ra thuốc điều trị bệnh hiểm nghèo, do PGS TS Lê Xuân Thám và ThS Trần Thủ Độ phát hiện ở rừng Lâm Đồng.
Hồng chi DT
Hồng chi DT vào năm 2000, từ nguồn gene nấm linh chi tự nhiên tại rừng Phòng hộ, rừng đặc dụng thuộc 3 xã Đồng Sơn, Kỳ Thượng, Hòa Bình thuộc huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh, chuyên gia Nguyễn Thị Sơn và nhóm tác giả của TTCNSHTV đã nghiên cứu chọn tạo thành công giống nấm linh chi ký hiệu DT, được công nhận là giống quốc gia năm 2005.
Linh chi GA2
Linh chi GA2 là giống mới do TS Ngô Xuân Nghiễn phụ trách (Công nghệ sinh học – Học viện Nông nghiệp Việt nam). Hiện nay đang nuôi trồng thí điểm ở một số khu vực như Krông Ana – Đăk Lăk hay Ba Vì, Bắc Giang, Bắc Ninh…
2. Giống nấm nhập nước ngoài
Chúng ta sẽ bắt gặp những loại nấm này với các tên gọi như Hồng chi Hàn, Hồng Chi Nhật, Linh chi Đài Loan… Những giống nấm này được lấy từ nước ngoài tương ứng với tên gọi, sau đấy được nhân giống và thuần hóa để phù hợp với điệu kiện khí hậu nuôi trồng trong nước.
Đặc điểm nhận dạng chung Hồng chi Nhật, Hồng chi Hàn:
- Tai nấm rất cứng so với giống Việt có đường kính khoảng 5 – 8cm tròn đều.
- Mặt dưới nấm trắng đục, mặt trên nấm có lớp bào tử mỏng hoặc rất ít, tổng thể thân nấm có màu nâu đỏ sậm.
- Chân nấm dài 1- 2 cm.
- Vị tương đối đắng
Đặc điểm nhận dạng linh chi Đài Loan
- Tai nấm cứng với đường kính 8 -11cm
- Mặt dưới trắng hoặc xám đục, mặt trên nấm nhăn không đều và có lớp bào tử mỏng hoặc rất ít, tổng thể thân nấm có màu đỏ sậm
- Chân nấm ngắn từ 1- 2 cm
- Vị uống tương đối đắng
FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp
Kích thước to hay nhỏ là tốt
“Có rất nhiều chủng linh chi khác nhau, nhưng không phải chủng nào cũng có tính dược liệu. Linh chi chỉ có tính dược liệu khi được thu hái đúng độ tuổi, chưa phát tán bào tử hoặc đang trong giai đoạn phát tán bào tử”. Theo thạc sĩ Vân [2]
Như vậy chúng ta chỉ cần quan tâm nấm đã trưởng thành đủ tuổi hay chưa, còn nấm to hay nhỏ sẽ phụ thuộc vào đặc trưng riêng của từng loại nấm.
Hình ảnh bên dưới sẽ giúp chúng ta nhận biết dễ dàng hơn.
- Nấm ngoài cùng tay trái là khi nấm đang phát triển chưa có bào tử nhận biết khi viền nấm còn trắng và mặt nấm nhẵn bóng có màu sáng.
- Nấm ở giữa đã hình thành bào tử nhưng chưa đủ tuổi thu hoạch vì nấm vẫn đang phát triển đến khi hết viền trắng.
- Nấm ngoài cùng bên phải là nấm đã trưởng thành đủ tuổi để thu hoạch, hết viền trắng và đầy đủ bào tử, có màu nâu sậm.
Giống nấm Việt hay Hàn Nhật tốt hơn
Kiểm nghiệm cho thấy, sản phẩm linh chi DT của Việt Nam có giá trị hoạt dược tính tương đương sản phẩm của Hàn Quốc, Nhật Bản. Do đó, người tiêu dùng nên mua sản phẩm linh chi của Việt Nam, giống linh chi đã được thuần hóa và chứng minh tính dược liệu, công nhận là sản phẩm giống quốc gia để bảo vệ sức khỏe cho mình và người thân. Thạc sĩ Cồ Thị Thùy Vân tại phòng nghiên cứu giống ở trung tâm Công nghệ sinh học thực vật [3]
Thực tế, mỗi người có cơ địa khác nhau, vì vậy hãy trải nghiệm nhiều loại linh chi để cảm nhận. Loại nào mang lại hiệu quả rõ rệt cho chính bạn thì đó mới là linh chi phù hợp và tốt nhất.
Kết luận
- Chọn nấm linh chi đỏ
- Giống nấm Việt Nam hoặc giống nấm ngoại
- Nấm trưởng thành đủ tuổi
- Nấm không bị mốc mọt.
Nguồn tham khảo [1],[2],[3] VnExpress
