“Theo nghiên cứu bào tử nấm linh chi có dược tính gấp 75 – 76 lần so với thân nấm trên cùng khối lượng” điều này có thể bạn sẽ gặp ở bất kỳ trên các bài báo khi nói về bào tử. Vậy nghiên cứu học hoa nào đã chứng minh điều đó? và chưa có một bài báo nào đưa ra dẫn chứng cụ thể về nghiên cứu mà họ nói tới là nghiên cứu nào, do ai tiến hành, tiến hành ở đâu.

Như ở bài viết nghiên cứu về “Tác dụng của nấm linh chi “ đã cũng đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến công dụng của loại nấm này, thì hôm nay bài viết này sẽ tiếp tục làm rõ về phấn nấm linh chi qua các nghiên cứu khoa học có dẫn chứng.

I. Bào tử nấm linh chi là gì

Bào tử linh chi hay còn được gọi là phấn có tác dụng duy trì nòi giống được xem như hạt giống có dạng trứng cụt (truncate) có cấu trúc lớp vỏ kép, màu vàng mật ong sáng, chính giữa khối nội chất tụ lại một giọt hình cầu, kích thước bào tử rất nhỏ dao động ít nhiều khoảng từ 8 – 11,5 x 6 – 7,7 μm, phải xem dưới kinh hiển vi mới thấy được.

bào tử nấm linh chi

Bào tử ( phấn/hạt giống ) nấm linh chi

Bào tử linh chỉ cố hai lớp vỏ rất cứng, rất khó nảy mầm và chứa các thành phần giống như linh chi: Polyssacharide, triterpen, acid béo, acid amin, vitamin và các nguyên tố vi lựợng, với hàm lượng đậm đặc hơn thân nấm. Khi linh chỉ phóng thích bào tử, nhìn xuyên qua ánh nắng sẽ thấy từng đợt bào tử bay trong không khí và bám vào mặt trên tai nấm tạo thành một lớp bụi mỏng màu nâu đỏ, rất mịn, như đất đỏ.

Vỏ bào tử khá dày, cỡ 0,7 – 1,2 μm có cấu trúc phức tạp, mặc dù kích thước biến đổi nhưng cấu trúc tinh vi của bào tử luôn có độ ổn định cao, dù là ở chủng nuôi trồng ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn quốc hay Việt Nam.

Quan sát dưới kính hiển vi ta thấy được lỗ thủng trên bề mặt lớp vỏ ngoài và mấu lồi nhỏ (đường kính 0,5 – 1,5um) ở đầu đối diện với lỗ nảy mầm – tức là ở đáy bào tử.  Trên lớp vỏ ngoài thấy rõ các trụ chống chính là khái niệm “gai chống” do đa số các tác giả nhận xét đỉnh các trụ nổi gồ thành các mụn cóc. Các trụ chống chính là tầng cột theo phân loại của Erdtman (1952) – các trụ được nối vổi nhau bằng vách mỏng chông từ tầng nền tới tầng phủ mỏng, trong suốt, bao bọc toàn bộ bên ngoài bào tử. Như thế tạo thành các xoang rỗng ở lớp vỏ ngoài, nhờ đó tạo khả năng bảo vệ cao cho vỏ bào tử.

Kích thước biến động của bào tử ở các chủng loại khác nhau

Nguồn trích dẫn Kích thước (µm) Vùng thu mẫu
1889 Patouuillard

1939 Imazeki

1964 teng

1972 Steyaert

1973 Pegler et al

1976 Ryvarden

1980 Ryvarden et al

1981 Kiet

1982 Bazzalo et al

1986 Melo

1986 Gilbertson et al

1986 Adaskaveg et al

1987 Petersen

1989 Zhao

1990 Hseu

1994 Thu

1994 Thu

1996 Tham

10 – 12 x 6 – 8

9,5 – 11 x 5,5 – 7

8,5 – 11,5 x 5- 6,5

8,5 – 10,8 – 13 x 5,5 – 8,5

9 – 13 x 6 – 8

7 – 12 x 6 – 8

7 – 12 x 6 – 8

7,5 – 10 x 5 – 6,5

9 – 13 x 5 – 7

8,2 – 11,5 – 13,5 x 6,3 – 7,5 – 8,1

9 – 12 x 5,5 – 8

10 – 11,8 x 6,8 – 7,8

7 – 8 x 6 – 8

9 – 11 x 6 – 7

8,5 – 11,5 x 5 – 7

9 – 12 x 5 – 7

8 – 10,5 x 5 – 7

7,5 – 11,5 x 5,5 – 7

Đông Dương

Nhật bản

Trung Quốc

Indonesia, Châu úc

Anh quốc

Bắc Âu, Phi Châu

Đông phi

Bắc Việt

Agrentina

Bồ Đào Nha

Bắc mỹ

Bắc mỹ

Bắc âu

Trung quốc

Đài loan

Hà bắc Việt Nam

Lạng sơn Việt Nam

Đà lạt Việt Nam

Quá trình nảy mầm

Các bào tử đảm đơn bội, trong điều kiện thuận lợi, nảy mầm tạo hệ sợi sơ cấp, trong thực nghiêm thì tỷ lệ nảy mầm ở nhiệt độ 28 – 30°C. Hệ sợi sơ cấp đơn nhân đơn bội mau chóng phát triển, phối hợp với nhau tạo ra hệ sợ thứ cấp – tức hệ sợi song hạch phát triển, phân nhánh rất mạnh, tràn ngập khắp giá thể. Lúc này, thường có hiện thượng hình thành bào tử vô tính màng dày – rất dày.

chu kì sinh trưởng nấm linh chi

Vòng đời của nấm linh chi

Chúng dễ dàng rụng ra khi gặp điều kiện phù hợp sẽ nảy mầm cho ra hệ sợi song mạch tái sinh. Hệ sợi thứ cấp phát triển mạnh đạt tới giai đoạn cộng bào – tức các vách ngăn được hòa tan. Tiếp đó là giai đoạn sợi bện kết để chuẩn bị cho sự hình thành mầm mống quả thể, đây chính là giai đoạn phân hóa hệ sợi. Từ hệ sợi nguyên thủy hình thành các sợi cứng màng dày, ít phân nhánh bên kết lại thành cấu trúc bó được cố kết bởi các sợi bên phân nhánh rất mạnh.

Từ đó hình thành các mầm nấm màu trắng mịn vươn dài thành các trụ tròn mập. Phần đỉnh trụ bắt đầu xòe thành tán, trong lúc lớp vỏ láng đỏ cam xuất hiện. Tán lớn dần hình thành bào tầng và bất đầu phát tán bào tử đảm liên tục cho đến khi nấm già sẫm màu, khô tóp và lụi dần trong vòng 3-4 tháng. Để nấm rõ thêm về cách hình thành và phát triển của linh chi hãy xem bài kỹ thuật trồng nấm linh chi đỏ để làm rõ vấn đề hơn

Như vậy bào tử linh chi đảm nhận vai trò duy trì nòi giống và có thành phần hoạt tính tương tự như trên thân nấm

II. Cách thu hoạch bào tử linh chi

Việc thu bào tử linh chi là việc không dễ dàng phải có nhiều kỹ thuật và kinh nghiệm trong nghề lâu năm mới có thể thực hiện hiệu quả. Trung bình 100kg nấm ta có thể thu được 1 – 2kg bào tử, nhưng nếu áp dụng một số phương pháp mới ta có thể thu được trên 5kg và hoàn toàn không đụng đến bào tử trên tai nấm như một số nơi thường nhắc tới.

Nấm linh chi trồng 3 tháng có thể thu hoạch, khi được khoảng 55 ngày, nó sẽ phát tán bào tử.

Có một bài viết được đăng tải trên “báo mới có viết như thế này:

“Bình thường, 1 tấn nấm linh chi, trung bình người ta chỉ thu được 1kg bào tử. Với công nghệ tôi đang áp dụng, chỉ cần 3-5kg nấm là có thể thu được 1kg bào tử” – PGS-TS Nguyễn Thị Chính

Cách thu phấn linh chi như bài báo trên đã được một số nơi áp dụng và Trang Trại Nấm CNV cũng đã thử nghiệm với giống nấm Xích chi được xem là loại linh chi cho nhiều phấn nhất ở Việt Nam nhưng hiệu quả chưa thể đạt được như con số đưa ra ở trên. Bài báo trên cũng không nói rõ là áp dụng với giống nấm nào và cách thực hiện ra sao nhưng có lẽ đây được xem là bí mật nghề nghiệp.

Thu hoạch bào tử nấm linh chi

Cách thu hoạch phấn nấm linh chi, có thật sự hiểu quả? (Nguồn sưu tập Internet)

III. Tác dụng của phấn nấm linh chi

Thực hư về bào tử có thành phần dược tính gấp hơn 75 lần so với thân nấm, có lẽ đã đươc nhiều nơi bán hàng quảng bá quá mức để quảng cáo sản phẩm.

Linh chi Lucidum bào tử ( Reishi Houshi ) sở hữu một lượng Triterpenoids cao hơn nhiều trên cơ sở trọng lượng khi so sánh với Linh chi tiêu chuẩn ( Lucidum ), nhưng là không đáng kể khác nhau hoặc ít hơn so với các loại linh chi khác. [1] Trong khi Triterpenes trong 6 chủng Linh chi tiêu chuẩn dao động từ 2443.1 +/- 45.6mcg / g đến 4441.2 +/- 328.4mcg / g, các bào tử trung bình ở 5549.2 +/- 317.3mcg / g (24% cao hơn dòng Ganoderma ghi nhận lớn nhất). Phiên bản nấm Linh Chi ( Rokkaku-Reishi ) trung bình giữa 5875,8 +/- 80mcg / g và 7034,2 +/- 274,8mcg / g (tất cả số lượng khô trọng lượng). Trong khi đó  Hàm lượng polysaccharide gần tương tự ở 40,1% trọng lượng khô. [1] [2] [3] [4] [5]

Bảng so sánh dược tính của bào tử và thân nấm

 Linh chi tiêu chuẩn  Thân nấm  Bào tử
 Triterpenoids (mcg/g)  2443.1 +/- 45.6

4441.2 +/- 328.4

 5549.2 +/- 317.3
 Polysaccharide (mcg/g)  Tương đương

 

Trong nấm linh chi và bào tử có 2 thành phần quan trọng là: Polysaccharide và Triterpenoids. Nhưng ở bào tử hàm lượng Triterpenoids cao hơn khoảng 24% so với 6 chủng loại linh chi phổ biến (tiêu chuẩn). Còn hàm lượng Polysaccharide tương đương nhau

tác dụng bào tử nấm linh chi

Tác dụng của phấn nấm linh chi

Như vậy khi chọn mua nấm linh chi, mọi người cũng không cần quá máy móc là nấm phải có nhiều hoặc có bào tử, vì trọng lượng bào tử chiếm một tỷ lệ rất nhỏ so với trọng lượng thân nấm và thành phần hoạt tính cũng không có sự chênh lệch quá lớn.

Như vậy tác dụng của bào tử cũng không khác gì thân nấm và mọi người hãy xem lại bài viết về nghiên cứu tác dụng được thử nghiệm trên người và chuột với nấm linh chi đã được đưa ra ở phần đầu bài viết này để hiểu rõ hơn.

Xem thêm: Công dụng nấm linh chi

IV. Cách dùng bào tử nấm linh chi

Bào tử linh chi có 2 lớp vỏ cứng, vì vậy trên thị trường đa phần là bào tử chưa phá vách nên khi sử dụng phải đúng cách để chiết xuất được hết chất và giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ hơn.

Bào tử phá vách có ba kỹ thuật để phá vách bào tử, trong đó phương pháp phân giải enzyme bằng nhiệt siêu thấp là hiện đại nhất, không làm mất đi các thành phần hiệu quả của bào tử. Tỷ lệ bị phá vỡ đạt tới 98%, đó là trị số cao nhất bằng phương pháp vật lý thuần túy để phá vỡ vách tế bào được nói tới trong các tài liệu, văn bản hiện nay trên thế giới.

Sau khi phá vách chúng ta chỉ thu lại khoảng khoảng 70% trọng lượng ban đầu do có nhiều hạt bị lép và rất dễ bị oxy hóa nếu không được bảo quản kỹ. Giá bào tử được phá vách cũng ở mức rất cao so với loại chưa bóc tách vỏ, nhưng để nhận biết loại đã được bóc tách là cực kì khó.

cách dùng bào tử nấm linh

Cách dùng bào tử nấm linh chi hiệu quả nhất

Để dùng bào tử linh chi một cách hiệu quả đối với loại chưa bóc tách vỏ thì cách đơn giản nhất đun bào tử với nước sôi trong 10 -15 phút để làm mềm lớp vỏ. Khi bạn uống vào thì môi trường axit trong dạ dày cộng với môi trường kiềm trong ruột sẽ làm tan lớp vỏ bào tử nấm linh chi đỏ, nhờ đó cơ thể hấp thu được các dược chất một cách dễ dàng. Đối với bào tử phá vách có thể om trong nước sôi 15 phút và có thể dùng.

Liều lượng sử dụng: Cho một thìa (thìa cà phê) bột bào tử vào 300-500ml rồi đun sôi khoảng 15 phút, để nguội dùng dần. Trước khi uống cần khuấy đều hoặc lắc mạnh vì bột bào tử linh chi đỏ không tan hoàn toàn trong nước, khi dùng bạn uống luôn cả phần không hòa tan.

V. Giá phấn nấm linh chi

Tùy vào mỗi nơi bán sẽ có các mức giá khác nhau, thông thường bột bào tử sẽ có giá cao hơn khoảng 5 – 8 lần so với nấm linh chi.

Giá bào tử cao hay không phụ thuộc vào các thu hoạch có đảm bảo vệ sinh, có bị nhiễm tạp chất hay không.

Đối với bào tử bóc tách vỏ giá sẽ hơn gấp đôi so với loại chưa được bóc tách

Bào tử nấm linh chi đỏ được thu hái với công nghệ mới

XEM NGAY

 

VI. Tài liệu tham khảo

www.ncbi.nlm.nih.gov

Tương ứng với các số trong [*]

  1. Quantitative determination of bitter principles in specimens of Ganoderma lucidum using high-performance liquid chromatography and its application to the evaluation of ganoderma products. Chem Pharm Bull (Tokyo). (2004)
  2. Kohguchi M, et al. Immuno-potentiating effects of the antler-shaped fruiting body of Ganoderma lucidum (Rokkaku-Reishi). Biosci Biotechnol Biochem. (2004)
  3. Watanabe K, et al. Lucidenic acids-rich extract from antlered form of Ganoderma lucidum enhances TNFα induction in THP-1 monocytic cells possibly via its modulation of MAP kinases p38 and JNK. Biochem Biophys Res Commun. (2011)
  4. Nonaka Y, et al. Anti-tumor activities of the antlered form of Ganoderma lucidum in allogeneic and syngeneic tumor-bearing mice. Biosci Biotechnol Biochem. (2006)
  5. Min BS, et al. Triterpenes from the spores of Ganoderma lucidum and their inhibitory activity against HIV-1 protease. Chem Pharm Bull (Tokyo). (1998)
Bào tử nấm linh chi hơn 24% hoạt chất so với quả thể
4.5 (90%) 2 votes
Chủ đề: Nấm linh chi

Nguyễn Thanh Tú

Tôi là Thanh Tú CEO của CNV cũng là kỹ sư CNTT, có sở thích du lịch bụi, chụp ảnh, đam mê nông nghiệp trồng trọt. Tôi chia sẻ có thể mong giúp mọi người trong công việc trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn.

Để lại bình luận

avatar

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.